Een Fins inzicht

Ik bezocht een forensisch psychiatrisch ziekenhuis binnen in Helsinki in augustus 2024.

Het is groot en gesloten gebouw ergens 80 kilometer boven Helsinki in de heuvels.

Eénmaal binnen voelt het alsof alles al een beetje klopt voordat er iemand iets zegt. Vooraf kreeg ik een programma dat strak genoeg was om richting te geven en tegelijk ruimte liet om te bewegen. Je merkt dat hier eerst wordt nagedacht en pas daarna begonnen.

Op de gang lopen medewerkers in uniform die wat afstand zou kunnen creëren. Maar in het contact gebeurt het tegenovergestelde. Het is vriendelijk, licht en no nonsense. Wat vooral opvalt is het tempo. Of eigenlijk het ontbreken daarvan. Er hangt geen haast, geen geroezemoes, geen spanning die je eerst moet ontcijferen om te begrijpen wat er speelt. Mensen bewegen met een vanzelfsprekendheid die rust geeft.

Wanneer ik vraag wat ze hier precies doen, krijg ik een compact antwoord. Ze vertellen wat ze doen, wanneer ze het doen en waarom het zo werkt. En dat antwoord klinkt doorleefd en het lijkt alsof ze het vreemd vinden dat ik die vraag überhaupt stel. Hun visie is eenvoudig en daardoor sterk. Mensen die ziek zijn, daar zorgen wij voor. Dat zie je terug in hoe de dagen zijn ingericht. Rust en regelmaat, gezonde voeding (lekkere broodjes!), dagbesteding die richting geeft in plaats van alleen tijd vult. Het oogt eenvoudig en juist daardoor overtuigend.

Aan het einde van de week sporten ze samen, daarna gaan ze naar de sauna op het terrein, duiken het meer in en drinken nog iets terwijl ze de week langs lopen. Zo gaat dat daar. Dat is voor mij heel bijzonder, voor hen heel gewoon.

Ik vraag hoe lang mensen hier werken en krijg als antwoord dat vier jaar het kortste dienstverband is.

En ergens tussen die gangen en dat meer verschuift er iets in hoe ik kijk. De rust die je daar voelt is geen toeval en ook geen karaktereigenschap van een paar rustige mensen. Het is het gevolg van keuzes die gemaakt zijn en die niet elke dag opnieuw ter discussie staan. Mensen weten wat ze doen, doen wat ze zeggen en werken in een omgeving die dat ondersteunt.

Daar zit misschien wel het meest ongemakkelijke inzicht.

Iemand heeft de rust neergezet.

Door: Tobias Kalverdijk